اورمو اؤلکه سی

نویسنده : admin دوشنبه 29 اسفند 1390, 18:01
جیلوها چه كسانی بودند؟

آسوریان خاك عثمانی با این نام شناخته می‌شدند. شماره‌ی اینها را نزدیك به دویست هزار تن نوشته‌اند كه در ایران و در خاك عثمانی مقیم بودند. خود كلیسای جداگانه‌ای با زبان سریانی داشتند و رهبر آنها بنام مارشیمون خوانده می‌شد.چون جنگ جهانی اول برخاست و عثمانیها نیز وارد جنگ شدند، آسوریان به روسها گرویدند و بنای قتل و غارت را گذاردند.عثمانی‌ها به سركوب آنان پرداختندتا اینكه جلوها شكست خوردند و عده زیادی از آنان كشته شدند و بقیه با رهبری بنیامین مارشیمون به سمت ایران حركت كردند.

                    مارشیمون



 دسته اول 25 هزار نفر بودند. روسها و مسیحیان آنها را پذیرفته و كسی از ایرانیان مزاحم آنان نشد. چون بسیاری از آنها لخت و گرسنه بودند با پیشنهاد كارگزاری شهر ارومیه وزارت امورخارجه ایران در روزنامه‌های تهران آگهی منتشر ساخت و از تمام مردم ایران درخواست كمك و همیاری نمود. در اثر آشفتگی قوای روس به علت تغییر رژیم در آن كشور قزاقان روس بهمراه جلوها در آبادی‌های اطراف ارومیه به تاراج و كشتار مردم دست می‌زدند بازار ارومیه نیز از تاراج در امان نمانده به آتش كشیده می‌شود. پس از تخلیه ارومیه از قوای روس اهالی ارومیه بعوض مسلح شدن و آمادگی همچنان در انتظار اقدامات دولت مركزی ماندند. جیلوها با راهنمائی‌های كنسول انگلیس توانستند قوای منسجمی را فراهم كرد. با خرید سلاح از روسها بتدریج شرارتهای خود را آغاز نمایند. از 30بهمن درگیری‌های پراكنده در شهر بوقوع پیوست. اجلال الملك حاكم بی‌كفایت شهر در اداره حكمرانی نشسته و كاری انجام نمی‌داد. سواران قره‌داغی كه به اصطلاح جهت یاری مردم بی‌دفاع ارومیه بودند بدون هیچ‌گونه درگیری از راه سلماس متواری می‌شوند. ملایان شهر و سران(تحبیب بین‌المللی) به جای آنكه به تقویت مردم بكوشند. پرچم سفیدی را برداشته به خانه مارشیمون می‌روند. وی در خانه‌اش نبود با كنسول روس تماس تلفنی برقرار می‌شود و با وعده‌های توخالی كنسول روس به خانه‌های خود مراجعت می‌كنند. مجدداً جلوها حمله خود به مردم بی‌دفاع را آغاز می‌كنند. سران شهر كار ننگین قبلی خود را تكرار كرده از در التماس در می‌آیند. در شهر قتل و غارت ادامه می‌یابد. صدای ناله و شیون زنان و كودكان به آسمان بلند شده است و هیئت به اصطلاح صلح، كاری از پیش نمی‌برد و خود در محاصره جیلوها در می‌آید. مسترشید یكی از رهبران نظامی جلوها همچنان و دستور به ادمه قتل و غارت می‌دهد. شمار كشته شده‌گان بیش از 1500 تن می‌باشد. مسیحیان اعم از آسوری و ارمنی از اول صبح شروع به كشتار نموده پس از ظهر اگر چه با دستور مستر شید دست از كشتار برداشتند ولی باز هم از تاراج دست برنداشتند.

با نگاهی اجمالی به مرامنامه قوای مسلح آسوری به نقل از كتاب تاریخ ارومیه نوشته محمد تمدن مشخص می‌شود كه اهداف بلند مدتی در پس این آشوبها وجود داشته است. تنها نتیجه‌ای كه التماس سران به بار می‌آورد التیماتوم جیلوها به اهالی ارومیه جهت خلع سلاح ارومیه می‌باشد. جیلوها به بهانه پیدا كردن اسلحه به زور به خانه‌های مردم وارد شده و به اذیت و آزار اهالی می‌پرداختند. از طرفی قتل و غارت در روستاها همچنان ادامه داشت. پس از كشته شدن مارشیمون توسط اسماعیل‌آقا مشهور به سمیتقو كه خود دست كمی از جیلوها نداشت و بارها به قتل و غارت روستاهای سلماس و ارومیه پرداخته بود. جیلوها در ارومیه به بهانه خونخواهی مارشیمون روز دوشبه 27 اسفند كه خبر كشته شدن وی به ارومیه می‌رسد، سران جلوها دستور می‌دهند كه مدت 12 ساعت قتل عام در شهر انجام شود. در صبح روز چهارشنبه آخر سال كه در همه ولایات ایران جشن و سرور است جلوها به محلات شهر روی آورده و به همراه مسیحیان و ارمنی‌ها به كشتار مردم بیگناه اعم از زن و مرد و بچه‌ها می‌پردازند.

                                                    اسماعیل آقا سیمیتقو



گفته آقای توفیق كه وقایع را شاهد بوده است اگر كسی هول محشر را شنیده همین امروز محشر در ارومی بر پا شده است. چنان ناله و فریاد و صداهای دلگداز زنانی كه بچه‌های خود را در مقابل آغشته به خون می‌دیدند به آسمان بلند شده كه انسان نمی‌تواند بنویسد و بیشتر از این شرح دهد یك شهری همه یكدفعه ناله می‌كشند و این ناله‌ها با صداهای خشن جلوهای آدم كش و صدای تفنگ و گلوله بهم آمیخته می‌شود.))

دو ساعت به غروب مانده كم‌كم جلوها از محلات خارج می‌شوند و هر چه فرش و وسایل و طلاجات غارتی بود با خود می‌برد. مسیحیان حتی زنان خود را نیز برای بردن وسایل غارتی با خود آورده بودند. یك ساعت به غروب مانده صدای تیر و تفنگ قطع می‌شود ولی خانه‌ها مملو از جنازه بود. صدای ناله و شیون افراد باقی مانده از هر طرف شنیده می‌شود. روز چهارشنبه آخر سال با این وضع خاتمه می‌یابد. این نیز ناگفته نماند كلیمی زیاد بوده است. آنان نیز در این آشوب گرفتار پنجه جیلوها می‌شوند و مثل مسلمانان كشته و تاراج می‌شوند. در این قتل عام قریب به ده‌هزار تن از مسلمانان و اهالی شهر كشته می‌شوند. تعداد زیادی از سادات و علمای شهر جزو كشته شدگان می‌باشد. از عمامه داران كه در آن روز در خانه خود كشته شدند: ملا علیقلی با دو پسرش میرزامحمود و میرزاعبدالله و عروسش - صدر العلمای محله علی شهید- حاجی میرزا علی اصغر- حاجی میرزا بیوك آقا- ثقة الاسلام ارومی- آقا میرزا صادق- آقا میرزا ابراهیم مجتهد- حاجی ملا اسماعیل عیسالو كه سرش را گوش تا گوش بریدند- آقا میر جلال روزه‌خوان مدیر مدرسه جلالیه- ملا علی روزه‌خوان معروف به گئوجا نوكر- میرزا احمد روزه‌خوان یورد شاهی و یك نفر ملاسیف نامی كه با رشادت از خود و خانواده‌اش دفاع كرده نهایتاً كشته می‌شود. پس از این كشتارهای فجیع گرسنگی، ناامنی و بیماری تیفوس در شهر رواج كرده، تعداد بیشماری از اهالی سلماس و ارومیه از طریق این بیماری بدرود حیات گفتند.

قوای جیلوها:

قریب به 12000 خانواده جیلوها بودند كه با مارشیمون از خاك عثمانی آمدند و قریب به 20000 خانواده ارمنیان و آسوریان خود اورمیه و سلماس و سولدوز و 5000ارمنی از ایروان كه به آنان پیوستند همه با هم متحد شده جهت تشكیل دولت متحد و آرزوهای دور و دراز نقشه طرح می‌كردند. از اینها 20000تن سپاهی ورزیده به همراه 800افسر روسی و 72افسر فرانسوی كه دارای 25 اراده توپ، 100 قبضه اسلحه شصت تیر و چندین هزار تفنگ و اسلحه كمری بودند. رشته سیاست و رهبری این قوم در دست نیكیتین كنسول روس و مسترشید كنسول آمریكا و مسیو گوژول رئیس بیمارستان فرانسوی بود و حمایت پنهانی انگلیس نیز مضاف بر آنها بود. در میان آبادیها منطقه قوشچی و قره‌باغ و عسگرآباد توانستند مقاومت دلیرانه‌ای از خود نشان دهند.

به تدریج با نزدیك شدن سپاه عثمانی به ارومیه و رفتن افسران فرانسوی از ارومیه به تبریز جیلوها و مسیحیان در این شهر به وحشت می‌افتند. چند روزی می‌گذردتا عثمانیان از راه می‌رسند. مسیحیان به تلافی پیشروی عثمانیان از اهالی ارومیه می‌گرفتند و می‌كشتند. از كسان به نامی كه در این روزها كشته می‌شود آقامیرمحمد پیشنماز خلخالی است كه در روز چهارم تیرماه، پیرمرد بیگناه را در خانه‌اش سر بریده و تكه تكه‌اش می‌كنند. با فشار عثمانی‌ها كه از طرف سلماس به ارومیه می‌آمدند، مسیحیان درنگ را جایز ندانسته، از سمت دروازه خازاران كوچ آغاز می‌شود. ذكر این مطلب ضروری است كه آنان تا دقایق آخر كوچشان به قتل و غارت و اذیت اهالی شهر ادامه می‌دهند. دسته‌های مسیحی و جیلوها(جلوها) پس از خارج شدن از ارومیه نهایتاً در نزدیكی سولی‌تپه توسط مجدالسلطنه شكست خورده و از هم می‌پاشند و بازمانده‌های آنان به سختی خودشان را به نزد اربابانشان(انگلیسی‌ها) در صائین قلعه(شاهین دژ) می‌رسانند. بدین گونه قومی نمك نشناس كه جواب مهربانی را با گلوله داده‌بودند و فجایع تكان دهده‌ای را در ارومیه و سلماس و روستاهای اطراف مرتكب شده بودند خودشان دچار غضب الهی گشته ، این چنین تارومار می‌شوند.

دسته بندی : وقایع تاریخ آذربایجان , وقایع تاریخی اورمیه ,
برچسب ها : جیلوها , اسماعیل آقا سیمیتقو , قتل عام , ارامنه , عثمانی‌ها , کشتار مسلمانان اورمیه و سلماس , مارشیمون , غارت ,



موضوعات
» اخبار اورمیه (903)
» اخبار بحران دریاچه اورمیه (1021)
» پروژه های عمرانی،خدماتی اورمیه (548)
» پروژه های عمرانی،خدماتی استان (172)
» سیاسی (178)
» اقتصادی (529)
» اجتماعی (323)
» ادب،فرهنگ و هنر (133)
» علمی، آموزشی (201)
» پزشکی،سلامت (204)
» میراث فرهنگی و گردشگری (401)
» حوادث و سوانح (227)
» هواشناسی (224)
» محیط زیست (261)
» گزارش تصویری (301)
» والیبال برتر (1077)
» ورزشی (218)
» اخبار ایران و جهان (218)
» وقایع تاریخی ایران و جهان (19)
» وقایع تاریخ آذربایجان (18)
» وقایع تاریخی اورمیه (10)
» تورک دیلی (8)
» نام آوران اورمیه (88)
» نام آوران آذربایجان (127)
» آذربایجان فولکلوری (11)
» آذربایجان دبلری (19)
» مذهبی دبلر (31)
» اورمو عاشیقلاری (19)
» موسیقی آذربایجانی (19)
» تورک شعرلر (7)
» استاد شهریار+شعر و عکس (10)
» داستان ها و افسانه های آذربایجان (8)
» فرودگاه اورمیه (3)
» دانشگاه اورمیه (10)
» امام زاده ها - مساجد تاریخی (24)
» بناهای تاریخی اورمیه (104)
» پارک های اورمیه (17)
» حمام های قدیمی اورمیه (5)
» دره ها-آبشارها -چشمه ها (18)
» قلعه ها -تپه ها-غارها (22)
» کلیساهای اورمیه (17)
» کتیبه های تاریخی اورمیه (7)
» مراکز اقامتی و تفریحی اورمیه (12)
» مقبره های اورمیه (10)
» موزه های اورمیه (12)
» در باره اورمیه (12)
» سوغات،صنایع دستی،غذاها (19)
» جاذبه های گردشگری و طبیعی اورمیه (60)
» گالری عکس بازار اورمیه (8)
» گالری عکس دریاچه اورمیه (33)
» گالری عکس اورمیه (60)
» گالری عکس اورمیه قدیم (11)
» آثار طبیعی آذربایجان غربی (36)
» آثار تاریخی آذربایجان غربی (104)
» گالری عکس سایر مناطق آذربایجان (25)
» تصاویر دیدنی (40)
» کلیپ شعرای آذربایجان (5)
» کلیپ اورمیه (5)
» کلیپ موسیقی آذربایجانی (7)
» کلیپ ورزشی (8)
» کلیپ های متفرقه (10)
» دانلود فایل های صوتی (5)

صفحات

پیوندهای روزانه

نویسندگان

» admin (6558)

آمار بازدید


کل بازدید ها :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل مطالب :
آخرین بروز رسانی :

ساخت وبلاگ در میهن بلاگ

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | اخبار کامپیوتر، فناوری اطلاعات و سلامتی مجله علم و فن | ساخت وبلاگ صوتی صدالاگ | سوال و جواب و پاسخ | رسانه فروردین، تبلیغات اینترنتی، رپرتاژ، بنر، سئو